Elektr muhandisligi

ELEKTR MUHANDISLIGI

Ta’lim yo‘nalishi: Elektr muhandisligi
Ta’lim yo‘nalishi kodi: 60710500
Ta’lim darajasi: Bakalavriat
Ta’lim shakli: Kunduzgi
Ta’lim davomiyligi: 4 yil
Beriladigan malaka: Elektr muhandisligi bo‘yicha bakalavr

Yo‘nalish haqida

Elektr muhandisligi — elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash va iste’mol qilish tizimlarini, elektr mashinalari va apparatlarini, elektr ta’minoti tarmoqlarini hamda zamonaviy elektrotexnik qurilmalarni loyihalash, montaj qilish va ekspluatatsiya qilishga yo‘naltirilgan ta’lim dasturidir.

Turkiy davlatlar xalqaro universitetining Elektr muhandisligi yo‘nalishida talabalar elektrotexnika, elektr mashinalari, elektr ta’minoti tizimlari, yuqori kuchlanish texnikasi, avtomatlashtirish va zamonaviy energetika texnologiyalari bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarni egallaydilar.

Ta’lim jarayonida talabalar nafaqat mavjud elektr tizimlaridan foydalanishni, balki yangi elektrotexnik yechimlarni loyihalash, elektr ta’minoti tizimlarini takomillashtirish, texnik nosozliklarni tahlil qilish va samarali yechimlarni ishlab chiqishni o‘rganadilar.

Ta’lim dasturining maqsadi

Elektr muhandisligi dasturining asosiy maqsadi — elektr energetikasi sohasida faoliyat yurita oladigan, elektr tizimlarini loyihalash, montaj qilish, ekspluatatsiya qilish va boshqarish ko‘nikmalariga ega yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashdir.

Dastur talabalarda:

• texnik va muhandislik fikrlash;
• elektr tizimlarini loyihalash ko‘nikmalari;
• elektr ta’minoti va tarqatish tizimlarini tahlil qilish;
• elektr mashinalari va apparatlari bilan ishlash;
• elektr xavfsizligini ta’minlash;
• avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarini tushunish;
• zamonaviy energiya texnologiyalarini amaliyotga tatbiq etish

kompetensiyalarini shakllantirishga qaratilgan.

Talabalar nimalarni o‘rganadilar?

Ta’lim davomida talabalar quyidagi yo‘nalishlarda bilim va ko‘nikmalarni egallaydilar:

• Chizmachilik va muhandislik grafikasi;
• Elektrotexnikaning nazariy asoslari;
• Elektronika va mikroprotsessor texnikasi;
• Elektr mashinalari;
• Elektr yuritmalari;
• Yuqori kuchlanish texnikasi;
• Elektr stansiyalari va kichik stansiyalar;
• Elektr tarmoqlari va tizimlari;
• Elektr ta’minoti;
• Rele himoyasi va avtomatika;
• Energiya tejamkorlik va samaradorlik;
• Qayta tiklanuvchi energiya manbalari;
• Elektr yoritish qurilmalari;
• Sanoat korxonalarini elektr ta’minoti;
• Elektr xavfsizligi asoslari;
• Avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari;
• O‘lchash texnikasi va metrologiya;
• Ishlab chiqarishni tashkil etish va boshqarish.

Amaliy tayyorgarlik

Elektr muhandisligi yo‘nalishida amaliy mashg‘ulotlarga katta e’tibor qaratiladi.

Talabalar:

• elektr qurilmalari va tizimlarini montaj qilish;
• elektr mashinalari va apparatlarini sozlash hamda ishga tushirish;
• elektr tarmoqlari va kichik stansiyalarda amaliy ishlar bajarish;
• elektr ta’minoti tizimlarining texnik holatini diagnostika qilish;
• nosozliklarni aniqlash va bartaraf etish;
• rele himoyasi va avtomatika tizimlari bilan ishlash;
• elektr xavfsizligi qoidalariga rioya qilish;
• energiya tejamkor texnologiyalarni qo‘llash;
• ishlab chiqarish korxonalarida amaliyot o‘tash

bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarni shakllantiradilar.

Ta’lim jarayonining xususiyatlari

Ta’lim jarayonida nazariy bilimlar laboratoriya, amaliy mashg‘ulotlar, ishlab chiqarish amaliyoti va loyiha ishlari bilan uyg‘unlashtiriladi.

Zamonaviy o‘qitish metodlari doirasida:

• loyiha asosida ta’lim;
• muammoli ta’lim;
• case study;
• jamoaviy loyihalar;
• laboratoriya mashg‘ulotlari;
• ishlab chiqarish amaliyoti;
• mustaqil loyiha yaratish;
• startap loyihalar;
• ilmiy-tadqiqot ishlari

kabi usullardan foydalanish mumkin.

Shakllantiriladigan kasbiy kompetensiyalar

Dastur bitiruvchilari:

• elektr ta’minoti va tarqatish tizimlarini loyihalash;
• elektr mashinalari va apparatlaridan samarali foydalanish;
• elektr tarmoqlari va kichik stansiyalarni ekspluatatsiya qilish;
• rele himoyasi va avtomatika tizimlarini sozlash;
• elektr xavfsizligini ta’minlash;
• energiya tejamkor va qayta tiklanuvchi texnologiyalarni joriy etish;
• texnik nosozliklarni tahlil qilish va bartaraf etish;
• avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlaridan foydalanish;
• ishlab chiqarish jarayonlarini tashkil etish va boshqarish;
• jamoa tarkibida muhandislik loyihalarini amalga oshirish

kompetensiyalariga ega bo‘ladilar.

Kimlar uchun mos?

Elektr muhandisligi yo‘nalishi:

• fizika va matematikaga qiziqishi yuqori bo‘lgan;
• elektr va elektronika texnikasiga qiziqadigan;
• texnik tizimlarni tushunish va loyihalashni istaydigan;
• aniq va mas’uliyatli ishlashni yoqtiradigan;
• energetika sohasida faoliyat yuritishni istaydigan;
• muammolarni tahlil qilish va yechim topishga intiladigan

abituriyentlar uchun mos hisoblanadi.

Bitiruvchilar kim bo‘lib ishlashlari mumkin?

Elektr muhandisligi yo‘nalishi bitiruvchilari quyidagi kasblarda faoliyat yuritishlari mumkin:

• Elektr muhandisi;
• Elektr ta’minoti bo‘yicha muhandis;
• Elektr tarmoqlari muhandisi;
• Elektr stansiyalari operatori-muhandisi;
• Rele himoyasi va avtomatika muhandisi;
• Elektr yuritmalari mutaxassisi;
• Energiya audit mutaxassisi;
• Loyihalash muhandisi (elektr qismi);
• Montaj va ekspluatatsiya muhandisi;
• Sanoat korxonalari elektr xizmati mutaxassisi;
• Qayta tiklanuvchi energiya manbalari mutaxassisi;
• Texnik nazorat va xavfsizlik muhandisi.

Bitiruvchilar qayerda ishlashlari mumkin?

Bitiruvchilar:

• elektr energetika korxonalarida;
• elektr stansiyalari va kichik stansiyalarda;
• elektr tarmoqlari korxonalarida;
• sanoat korxonalarining elektr xo‘jaligi bo‘limlarida;
• energiya taqsimlovchi tashkilotlarda;
• qurilish va montaj tashkilotlarida;
• qayta tiklanuvchi energiya loyihalarida;
• davlat energetika tashkilotlarida;
• loyihalash institutlarida;
• ilmiy-tadqiqot markazlarida;
• ta’lim muassasalarida;
• xalqaro energetika kompaniyalarida

faoliyat yuritishlari mumkin.

Kelajak istiqbollari

Elektr muhandisligi bugungi kunda energiya xavfsizligini ta’minlash va energetika sohasini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan yo‘nalishlardan biridir.

Kelajakda ushbu soha mutaxassislariga:

• qayta tiklanuvchi energiya manbalari — quyosh va shamol energetikasi;
• aqlli tarmoqlar (smart grid);
• energiya tejamkorlik texnologiyalari;
• elektr transport infratuzilmasi;
• raqamli energetika;
• avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari

kabi yo‘nalishlarda talab yanada ortib boradi.

Bitiruvchilar oliy ta’limning keyingi bosqichlarida magistratura va doktorantura dasturlarida o‘qishni davom ettirishlari, ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanishlari yoki o‘z muhandislik xizmati yoxud startapini tashkil etishlari mumkin.

Nima uchun Elektr muhandisligini tanlash kerak?

Elektr muhandisligi zamonaviy energetika va sanoat taraqqiyotining asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, fundamental fizika bilimlari va amaliy muhandislik ko‘nikmalarini birlashtiradi.

Bu yo‘nalish talabaga nafaqat mavjud elektr tizimlaridan foydalanishni, balki yangi elektrotexnik yechimlar yaratish, energiya samaradorligini oshirish hamda energetika sohasida innovatsion texnologiyalarni joriy etish imkonini beradi.

Turkiy davlatlar xalqaro universitetining Elektr muhandisligi ta’lim dasturi talabalarni energetika sohasida samarali faoliyat yuritish, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish hamda mehnat bozorida raqobatbardosh mutaxassis sifatida shakllantirishga qaratilgan.